روزهای زیادی از ماجرای تاسوکی و اعلام ظهور گروهی به نام جندالله گذشته است. در تمام این روزها که این ماجرا بالا گرفته بود از دیدن فیلم هایی که از صحنه ی ماجرا و جنازه ی قربانیان و هم چنین فیلمی که از سربریدن یکی از گروگان ها برداشته بودند پرهیز داشتم. نمی دانم چرا؟ شاید باورش برایم دشوار بود که انسانی بتواند جان انسان دیگری ولو دشمن را بدین سان بستاند. اکنون ناخواسته این صحنه را دیده ام و پس از آن به تلخی گریستم. هم در غم آن که جان می داد و هم در اندیشه ی آن که جان می گرفت.

از خود می پرسم این همه نفرت که در رفتار آن مرد اسلحه بدست وجود داشت از کجا آمده بود؟ او انتقام چه چیز را می گرفت؟ آن قربانی چه کرده بود که چنین تاوان می پرداخت؟ آنان که خود را جندالله می خوانند برای که می جنگند؟ آنان با که در جدال اند؟ آنان با این روش که با اسیران و قربانیان خود معامله می کنند برای مردم چه می خواهند به ارمغان بیاورند؟ آنان که قربانی شدند آیا گناهشان جز این بود که شکل و شمایلی شبیه وابستگان نظام داشتند؟ ریشی یا شاید ته ریشی یا کارتی که نشان از عضویت در پایگاهی می داد و یا شاید لباسی و عبا و عمامه ای. آیا هیچ کدام آنان جرم آشکاری انجام داده بودند که درخور آن مجازات باشند؟ گیرم که همه مجرم بودند کدام دادگاه یا حتی بیدادگاه حکمی چنین وحشیانه را بر آنان رواداشته بود؟

این همه پرسش را با خود می گویم و از دیدن آن صحنه های زجرآور غرق نفرت و اندوه می شوم. به خود می گویم شاید جندالله روی دیگر سکه ی حزب الله است. همان حزب اللهی که در زمان انقلاب و جنگ هر که را شبیه خود نمی دید دشمن می پنداشت و با تمام توان حق آنان را کف دستشان می گذاشت. به یاد داریم که چگونه در آغازین روزهای انقلاب دادگاه های انقلاب به چه آسانی حکم اعدام صادر می کردند تا جایی که مردان دولت موقت به صدا در آمدند و آن گاه به فرمان رهبر انقلاب صدور حکم اعدام با محدودیت روبرو شد. هم چنین به یاد داریم در تابستان 67 بر سر زندانیان سیاسی مخالف نظام که دوران محکومیت را سپری می کردند چه آمد. اعدام های سیاه سال 67 که هنوز ابعاد آن چندان روشن نیست لکه ی ننگی بر دامن نظام به جای نهاده که به این آسانی فراموشی آن ممکن نیست. و رسواتر از همه ماجرای قتل های زنجیره ای است.

می توان به جای آن مرد خنجر بدست یکی از سربازان گمنام امام زمان و جیره خواران باند کثیف سعید امامی را تصور کرد و به جای آن جوان نگون بخت داریوش فروهر را نگاهداشت. فقط به جای بریدن رگ های گردن باید آن چاقو را 18 بار بالا برد و به سر و سینه و شکم آن مرد نازنین فرو کرد و آن چهره ی مردانه را به خاک نشاند.

و بدتر از آن هم ممکن است. به جای آن جوان بخت برگشته بدن نحیف و بیمار پروانه اسکندری را بگذارید و مردی با همین شکل و شمایل را تصور کنید که چاقو را بارها و بارها به آ ن جسم نازنین فرو می برد.

و باز چهره ی مظلوم و بی گناه محمد مختاری و محمد جعفر پوینده را در نظر بیاورید و مردی با همین صورت که این بار قربانیان خود را به رو خوابانده و بر پشت آنان می نشیند و سیمی را به دور گردن آنان حلقه کرده و از دو طرف چنان می کشد تا جان آنان را بگیرد.

و چهره ی مظلوم زهرا کاظمی را به خاطر بیاورید که به جرم عکس گرفتن از دیوار زندان اوین به درون زندان رفت و ضربه هایی که به سرو صورتش وارد آوردند چنان بود که باعث ضربه ی مغزی و مرگ او شد. چهره ی مرد خشن و بی رحمی را به خاطر بیاورید که مانند همین فیلم با هر چه به دستش می رسد بر سر و صورت زنی بی دفاع می کوبد.

به این مجموعه سیامک سنجری و فاطمه قائم مقامی و سعیدی سیرجانی و برازنده و میر اعلایی و مجید شریف و ....را بیفزایید تا عمق فاجعه بیش تر نمایان شود.

این چرخه ی خشونت که از ابتدای انقلاب بر مبنای نگاه خودی و غیرخودی شکل گرفت گویی هرگز سر باز ایستادن ندارد. همین 2 سال قبل ماجرای قتل های زنجیره ای در کرمان را به خاطر داریم که در آن چند نفر از برادران حزب اللهی یکی از پایگاهای بسیج به خیال خود برای پاک سازی جامعه از فساد دست به جنایت می زدند و باز در آن جا هم مردی با همین شکل و شمایل و با همین ددمنشی و خشونت قربانیان خود را درون استخر انداخته و بر سینه ی آنان می نشست تا در آب خفه شوند و البته از نگاه او به سزای اعمال خود برسند.

به گمان من این خشونت ورزی را جز با تکیه بر خواستگاه دین داری و ادعای شریعت مداری نمی توان توجیه کرد. آنان که جان دیگران را به این آسانی می گیرند خود را برگزیده ی خدا و مجری فرمان او می دانند و به همین دلیل واهی خود را مجاز به هرنوع رفتار می بینند. چرا که آن جا که فرمان خدا در میان است چه جای پروای خلق و آن جا که خدا به قهر و انتقام می خواند چه جای اندیشه ی نظم و نظام است. آنان درست یا نادرست با تکیه بر خواست خدا چنین بی محابا پای در گرداب خشونت می گذارند. آنان درست یا نادرست خود را سربازان خدا می دانند که با دشمنان خدا می جنگند. آنان درست یا نادرست خود را حق مطلق و مقابل خود را باطل محض می دانند که چنین در راه رضای خدا جان ناقابل به وحشیانه ترین روش ها می ستانند. شاید خدای آنان فقط قهار و منتقم و جبار است. شاید کسی برای آنان از مهر و مدارا و رحمت و محبت آیه ای نخوانده و روایتی نیاورده است. شاید.....

به دو طرف این صف دور و دراز جنایت کاران نگاهی بیفکنید. آنان که خود را سربازان خدا می نامند با نام خدا و با فریاد الله اکبر و لا اله الا الله بدان سان با توحشی عریان سر انسانی را می برند و اینان که خودرا سربازان گمنام امام زمان می دانند با وضو و با یاد خدا به صحنه ی عملیات قتل عام دگراندیشان و مخالفان می روند و با ذکر الله اکبر برای گرفتن اعتراف زندانیان را شلاق می زنند.

آنان با نام خدا اسیران دست و پا بسته را به رگبار می بندند و اینان با فریاد یا حسین و یا زهرا به مردم بی دفاع حمله می کنند و دانشجویان بی پناه را از خوابگاه به بیرون پرتاب می کنند.

آنان کشتار جمعی بی دفاع را عملیاتی موفقیت آمیز می خوانند و اینان نیز پس از کشتن مظلومانه ی فروهر و همسرش خبر موفقیت عملیات را به منزله ی خبری خوش به بالا گزارش می کنند.

آری بی گمان این ها دو روی یک سکه اند. همین جا روشن کنم که با یاد آوری خاطرات جنایت های برادران موسوم به حزب الله نمی خواهم دیگر جنایت ها را توجیه کنم. فقط می خواهم بگویم که خشونت، خشونت می آفریند و آنان که بر طبل خشونت ورزی می کوبند و در بوق تندی و تحکم می دمند و بی محابا امریه و فرمان صادر می کنند به یاد داشته باشند:

آن که باد می کارد لاجرم طوفان درو خواهد کرد. چه خوش می گوید آن شاعر شیرین سخن:

عیسی به رهی دید یکی کشته فتاده ...حیران شدوبگرفت به دندان سرانگشت

گفتا که کرا کشتی تا کشته شدی زار.......تا باز کجا کشته شود آن که ترا کشت

انگشت مکن رنجه به در کوفتن کس .....تا کس نکند رنجه به در کوفتنت مشت

و پایا ن سخن:

هر چه با خود کلنجار می روم نمی توانم بفهمم که این درجه از خشونت از کجا به میان ما آمد؟ دریغ از آن همه مهرو مدارا که در تاریخ ما نوشته اند و سینه به سینه روایت های شیرین از آن را برای ما گفته اند. ای کاش ما را از تاریخ و فرهنگ دیرین مان اندکی بهره می بود تا این همه از خود بیگانه نباشیم. این رفتار در هر جای جهان می تواند رخ دهد اما این گمان که آن که خنجر بدست دارد یک ایرانی است که سر اسیری بی دفاع را از تن جدا می کند تلخ است چنان که یک پیاله ی زهر و چنان به جان آتش می زند که ....

هفته ای که گذشت سال روز یکی از مهم ترین روزهای تاریخ سیاسی معاصر ایران را در برداشت یعنی دوم خرداد 76. دریغم آمد که این مناسبت را ندیده بگذارم و بگذرم. دوم خرداد هر چه بود روزی بزرگ و به یاد ماندنی بود و در تاریخ پرفراز و نشیب و پر درد و دریغ ما شاید مانند این روز چندان زیاد نباشد که بتوان آن را به دیگری مانند کرد. یادآوری خاطرات آن روزها اگر چه غم بار و ملال انگیز اما سخت ضروری است چرا که هم برای خود ما و هم برای دیگران پندهای بسیار خواهد داشت اگر به گذشته برگردیم و عمیق و اساسی تمام آن چه گذشت را بکاویم و تیغ نقد برکشیم و از سر تا پای این ماجرا را بشکافیم. البته در این گزارش من همه ی این کارها را نمی خواهم انجام دهم که از توان من خارج است. من حکایت خودم و هم نسل های خودم را روایت می کنم تا چه در نظر آید.

این حکایت نسلی است که با انقلاب متولد شد و با جنگ به بلوغ رسید و پس از جنگ در دوران سازندگی پیر و پخته شد و در دولت اصلاحات مرد.

ما از وقتی چشم به جهان پیرامون باز کردیم همیشه نظاره گر خشم و خشونت بودیم و همیشه درگیر و دار اضطراب و محروم از امنیت که شایسته ی هر انسانی است و جزو حقوق اولیه ی انسان ها شمرده می شود. تا به خود آمدیم دوران انقلاب بود و ما کودکی را با سروصدای راه پیمایی ها و تیراندازی ها و الله اکبرهای شبانه دل خوش داشتیم و به جای تنفس در هوایی تازه بارها گاز اشک آور را به درون فرو بردیم و اشک حسرت فروباریدیم. حسرت آرامش و امنیت و امید که از همه محروم بودیم.

هراس از این که پدر و مادر یا برادر و خواهری که از خانه بیرون می رود هرگز نیاید را هر کسی نمی تواند دریابد مگر آن که خود آن تجربه ی تلخ را از سر گذرانده باشد و ما گذراندیم. هراس از این که هر دم مأموری جستجوگر به خانه بیاید و دار و ندارت را زیرورو کند تا برگی، کتابی، عکسی و اعلامیه ای یا اصلا بهانه ای بیابد و خان و مان ات را به باد فنا بدهد چیزی نیست که با گفتن و نوشتن بتوان توصیفش کرد و ما این ها همه را تجربه کردیم.

و اما امید حکایت غم بار دیگری است. نه این که امید نداشته ایم که اگر چنین بود شاید تحمل این روزگار چندان دشوار نبود. حکایت غم انگیز ما امیدهایی است که به بار نمی آید و گاه و بی گاه داس یأس خرمن امیدهای دل انگیزمان را به ناگاه درو کرده و به طوفان بلا سپرده است.

انقلاب که پیروز شد برق امید و آرزو را در چشمان همه می شد دید و ما نیز چون همه امیدهای فراوان به نظام جدید بسته بودیم و خواب های فراوان برای آینده ی خود می دیدیم چرا که بسیاری از ما از مستضعفین بودیم و کوخ نشینان که قرار بود بر همه ی کاخ نشینان شرافت داشته باشیم و مسئولین هم خدمت گذار ما باشند و ما صاحبان اصلی نظام باشیم. آری قرار بود ما صاحبان فردای روشن باشیم و وارثین زمین در فردای موعود عهد دیرین.

اما این خوش باوری چندان دیر نپایید. تا بحران های دوران استقرار نظام فروکش کند آتش جنگ فراگیر شد و از خشک و تر جز خاکستر به جای نگذاشت. دوران نوجوانی و جوانی خود را با دریغ دوستانی که رفتند و برنگشتند سپری کردیم و از آن دوران فقط خاطرات صندلی های خالی یاران دبستانی به جا ماند و حسرت آرزو هایی که هیچ گاه نه مجال بروز یافتند و نه امیدی برای برآوردن شان باقی ماند. زندگی در تنگناهای اقتصادی و زیر فشار جنگ و تحریم و حمله های هوایی و جنگ شهرها، زندگی در زیر سقف های لرزان پناهگاه ها و زیر نور شمع و چراغ، هراس از بمباران شیمیایی و خبرهای تلخ و شیرین روزهای جنگ از آزادی خرمشهر و فتح فاو و حلبچه تا عملیات پرتلفات کربلای پنج و خیل قربانیان بلند پروازی های نظامیان خام و بی تجربه و سقوط فاو و تشیع جنازه های بی شمار و....

و خلاصه دوران شعار و شور و رادیکالیسم کور و بی منطقی که چیزی نمانده بود تمام هستی نظام را به قربان گاه ببرد. همه ی این ناگواری ها را از سر گذراندیم تا رسیدیم به جام زهر و پذیرش قطع نامه 598 و آتش بس که بسیار زودتر باید انجام می شد تا این همه فرزندان دلیر این مرز و بوم در کام ماشین بی رحم جنگ بلعیده نشوند و تازه ماجراها آغاز شد و رسیدیم به درگذشت رهبر اول انقلاب و جنگ قدرت بین ارکان نظام که خوشبختانه به سرعت به پیروزی یک جناح در برابر دیگری انجامید و جناح چپ که همواره از حمایت های معنوی رهبر انقلاب بهره مند بود با از دست دادن پدر معنوی خویش به انزوا گرفتار آمد و تقریبا به تمامی از همه ی عرصه های اجرایی رانده شد.

به این ترتیب دوران تازه ای آغاز شد که آن را عصر سازندگی نامیدند. دوران درهای باز اقتصادی در برابر اقتصاد تمام دولتی و بسته ی دهه ی اول انقلاب و به همراه آن حاکم شدن ساز و کار بازار بر تمامی فرآیند های اقتصادی البته به ضرر اقشار محروم و آسیب پذیر و افزایش شکاف طبقاتی و سال های رشد تورم و بی کاری و فساد مالی و اداری و اختلاس های کلان و ثروت های بادآورده و سال های جولان آقازاده ها و شکل گیری نسل جدیدی از مدیران نظام که اگر چه در مدیریت نسبت به مدیران دهه ی اول چندان برتر نبودند اما ضریب فسادشان به مراتب بیش تر بود.

ولی این دوران هر چه بود مایه ی کمال و پخته گی نسل ما را فراهم آورد. سیاست های تمرکز زدایی از بخش دولتی به تولد نهادهای اقتصادی و فرهنگی خصوصی منجر شد که در آفرینش ماجراهای بعدی و پیدایش دوران جدیدی در عمر نظام اثری غیر قابل انکار داشتند. فضای نسبتا باز فرهنگی در ابتدای این دوران موجب گسترش فعالیت های فرهنگی نخبگان و روشنفکران شد. تولد نشریات جدید و پیدایش افق های تازه در مناسبات فرهنگی و ایجاد فرهنگسراها به نوعی عوامل اصلی ایجاد حماسه یا حادثه ی دوم خرداد بود.

هم چنین با گسترش فعالیت های تشکل های پی گیر حقوق زنان چهره ی جدیدی از این نیمه ی خاموش جامعه در صحنه ی تحولات اجتماعی ایران ظاهر شد که بارزترین جلوه ی آن در دوم خرداد 76 خودنمایی کرد. بی دلیل نیست که نقش جوانان و زنان را در انتخاب خاتمی پررنگ تر از دیگران می دانند و البته اقوام و اقلیت ها را نباید فراموش کرد چرا که آنان نیز در تمامی سالهای پیش از آن به چشم غیرخودی نگریسته می شدند و گاهی حتی از حقوق اولیه ی خود نیز محروم می ماندند.

و چنین بود که تا ساز مخالفی از درون نظام نواخته شد همه ی دل ها را ربود چنان که "گویی نجات دهنده ای در راه است." فرزندان انقلاب و نظام و حزب اللههی های اول انقلاب که پس از درگذشت رهبر اول انقلاب از همه جا وامانده بودند سودای بازگشت به قدرت را هرگز از سر بیرون نکردند بلکه به مطالعه و تحقیق پرداخته و راهی برای دست یابی دوباره به قدرت جستند.

آنان که تنها پایگاهشان مرکز تحقیقات استراتژیک نهاد ریاست جمهوری به ریاست موسوی خوئینی ها پدر معنوی چپ های جوان بود به همت مغز متفکرشان سعید حجاریان طرح توسعه ی سیاسی را ریختند و با همین شعار و به مدد چهره ی کاریزماتیک سید محمد خاتمی قدم به عرصه ی انتخابات ریاست جمهوری هفتم گذاشتند. شعارهای برآمده از آن چه جنبش دوم خرداد خوانده شد چنان نسل ما را بی تاب کرده بود که گویی به واقع تمام آمال و آرزوهای مان را در قالب آن شعارها ریخته اند و ما از عمق جان آن ها را فریاد می کردیم.

آزادی و امنیت و برابری و عدالت و جامعه ی مدنی و قانون مداری و شایسته سالاری و حکومت پاسخ گو و رعایت حقوق زنان و احترام به اقلیت ها ی قومی و مذهبی و ایران برای همه و وعده ی اصلاحات بخشی از مهم ترین شعارها بود. و مگر ما چیز دیگری هم می خواستیم؟

آری تمام آرزوهای نسل ما همین بود که گفته آمد. و به همین دلیل با تمام قوا جنبش را به پیش راندیم. اما دریغ که تاریخ ما را با حسرت های همیشگی سرشته اند. آن گاه که در فردای دوم خرداد جشن های خیابانی را برگزار می کردیم و در ستاد های انتخاباتی چهره های جدید را در نقش وارثان دوم خرداد می دیدیم گمان نمی بردیم که دوباره امیدهایمان به چه آسانی به نابودی کشیده خواهد شد. و این فاجعه چنان زود رخ داد که گمان نداشتیم. پس از این را تقریبا همه به خاطر دایم.

دولت اول خاتمی که معرفی شد گفتیم که به خاطر همراه نبودن مجلس پنجم بیش از این انتظاری نیست و آن همه دولتمردان قدیمی و فاسد و ناکارآمد را دوباره تاب آوردیم و تمام هم و غم خود را به کار گرفتیم تا مجلسی همراه و هم گام با دولت بسازیم. و در 29 بهمن 78 چه شاهکاری کردیم که در تاریخ مان بی سابقه بود. تمامی مردم از عالم و عامی و از شهری و روستایی گویی عزم مشترکی داشتنند تا درد مشترکشان را فریاد کنند و رنج دیرپایشان را درمان بجویند. اما کارها نه چنان آسان بود که می پنداشتیم. هنگامی که در ماه های ابتدای کار مجلس ششم طرح اصلاح قانون مطبوعات با نامه ی رهبرانقلاب که حکم حکومتی نامیده شد به تعطیلی رفت دانستیم که "عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها" و بعد که دولت دوم خاتمی معرفی شد ناکارآمدتر از دولت اول دانستیم که امید به نااهل مردمانی بسته ایم و بعد که انتخابات رسوای مجلس هفتم را دولت اصلاحات برگزار کرد و پس از آن هم انتخابات ریاست جمهوری را رسواتر از همیشه دانستیم که پایان دوران جدید فرارسیده است و همراه آن تمام امید ها و آرزوهایمان نیز پرکشید و گرد مرگ به همه جا پاشیده شد و غمی سنگین در جانمان خیمه زد و نسل ما با این ماجرا به مرگ مغزی دچار شد و مدتی است که همه ی ما به نوعی در اغما به سر می بریم.

و این پایان غم انگیزی برای نسل حادثه ها و حماسه ها است.

در میان عکس های روزهای انقلاب عکسی تاریخی هست که در آن یک مبارزه جوی انقلابی بر لوله ی تفنگ سرباز تا بن دندان مسلح ارتش شاهنشاهی گلی به یادگار می گذارد. در آن روزگار این پیام انقلاب مردمی بود که گلوله ی دشمن را با گل پاسخ می گفتند و ارتشیان نظام حاکم را "برادر ارتشی" خطاب می کردند. بسیاری همین روحیه ی مسالمت جوی مردم انقلابی در برابر سربازان حکومت نظامی را عاملی مهم در فروپاشی زودهنگام نظام شاهنشاهی می دانند که زبان نرم و ملایم انقلاب بیش از هر عامل دیگری مخالفان و منتقدانش را خلع سلاح کرده و مهر و مدارای مردم انقلابی دل از خودی و بیگانه ربوده بود. اما همین انقلابیون مسالمت جو چون خر مراد از پل پیروزی گذراندند تیغ کین خواهی برکشیدند و تندی و پرخاش گری آغاز کردند و عقده های فرو خفته ی سالیان دور و دراز مبارزه را واگشودند و خشک و تر را به آتش قهر و غضب انقلابی سوختند و خاکستر هر کسی را که مخالف می پنداشتند به باد فنا دادند.

آن انقلاب که چهره ی حق طلبی و مظلوم نمایی به جهان نشان می داد همه را با خود همراه داشت که از شرق و غرب هیچ کس از نظامی مبتنی بر خواست مردمی که آزادی و استقلال می خواستند نگران نبود و هیچ دولت و ملتی منافع خود را از جانب انقلابی برآمده از خواست مردمی متمدن و فرهنگ دوست با آن سابقه ی تاریخی طولانی در خطر نمی دید. به خصوص که رهبران انقلاب نیز سخن گفتن به زبان دیپلماتیک و رسمی را به مدد حضور در جهان آزاد خوب یاد گرفته بودند .

اما آن گاه که انقلاب به مرحله ی استقرار و نظام رسید و پس از شعارهای "استقلال و آزادی" بخش سوم شعارها شروع به تحقق کرد کژی ها یک به یک رخ نمود و نگرانی ها اندک اندک بالا گرفت. آری آن زمان که "جمهوری اسلامی" از درون آن انقلاب تولد یافت همه دانستند که "هزار وعده ی خوبان یکی وفا نکند" و از درون و بیرون نگاه ها به نظامی متوجه شد که چندان به آرمان ها و شعارهای اولیه وفادار نیست.

آن مردم انقلابی که به مهر و مدارا شهره بودند آن گاه که به نظام مستقر دست بیعت دادند با تمام جهان به جز دو سه قطعه ی ناچیز در حد بورکینا فاسو سر ناسازگاری گذاشتند و همه را دشمن خواندند و به جای تعامل با جهان خارج آهنگ "نه شرقی و نه غربی" ساز کردند و به شمال و جنوب مرگ فرستادند. شاید به خاطر داشته باشید که در روزگاری نه چندان دور بعد از هر تکبیر یک نقشه ی جغرافیا نام را با فریاد مرگ بدرقه می کردند.

اکنون نظام به جامانده از آن انقلاب که از کم هزینه ترین راه ها به پیروزی رسید سنگین ترین هزینه ها را برای بقا می پذیرد چرا که خطری برای امنیت جهان تلقی می شود و اهداف بلند پروازانه ی مسئولانش که اعتمادسازی با دیگران را به هیچ می گیرند و از زبان خشونت با زمین و زمان سخن می گویند با نظم موجود در جهان ناسازگار است. اکنون از آن انقلاب تاریخی که رهبر و بنیان گذارش به مدد کلام سحر انگیز راه پیروزی را کوتاه تر از حد انتظار همه ی کارشناسان و تحلیل گران پیش روی انقلاب گشوده بود رهبرانی به جا مانده که جز زبان حذف و خشونت نمی شناسند و در برابر رهبر اول انقلاب که درست یا نادرست با گاندی مقایسه اش می کردند اکنون رهبران نظام پهلو به پهلوی هیتلر می سایند.

اکنون نظام برآمده از آن انقلاب تاریخی نه با دشمنان دور که با دوستان و فرزندان خود نیز جز با چماق و زور سخن گفتن نمی تواند و نه تنها مخالفان ومعاندان که مصلحان و منتقدان را نیز برنمی تابد. در این نظام نه فقط تروریست های مجاهدین خلق که دانشجویان خفته در کوی دانشگاه نیز خطری بالقوه تلقی می شوند که برای حفظ نظام در سرکوب آن ها تردیدی روا نیست.

در نظام به جا مانده از آن انقلاب بزرگ با آن وحدت بی نظیر میان گروه ها ی سیاسی مخالف حکومت پیشین که به روند پیروزی انقالاب شتابی غیرقابل باور بخشیده بود حلقه ی دوستان چنان تنگ شده که گاهی بنیان گذاران و یاران انقلاب نیز خارج از حلقه می مانند. اکنون این نظام نه فقط بیگانگان که آشنایان نزدیک را نیز نامحرم می داند و نه فقط مجرمان و گنه کاران و مبارزه جویان که بانیان و ارکان خود را نیز آن گاه که ساز مخالف می نوازند به زجر و زندان پاسخ می گوید. نام های زندانیان این چند سال را به خاطر بیاورید: اکبر گنجی و عبدالله نوری و محسن کدیور و عباس عبدی و عمادالدین باقی و حمیدرضا جلایی پور و لطیف صفری و ماشاءالله شمس الواعظین و غلامحسین کرباسچی و پسران آیت الله منتظری و ....هیچ یک نسبت به حلقه ی مدیران کنونی از نظام دورتر نبودند اما آن گاه که پای منافع نظام در میان افتاد همه در پای آن چه نظام خوانده می شود قربانی شدند.

باز فهرست قربانیان نظم موجود را مرور کنید تا بدانید از کجا به کجا رسیده ایم. ماشین حذف و خشونت که از پشت بام مدرسه ی علوی شروع به کار کرد از همان ابتدا اولین انحراف را از مسیر انقلاب پدید آورد. موج اعدام ها که از دست اندرکاران رژیم گذشته شروع شده بود از هویدای نخست وزیر تا یک پاسبان ساده که گمان می رفت به سوی مردم تیر اندازی کرده را در برگرفت و پس از آن ابتدا مجاهدین خلق که بازرگان آن ها را فرزندان خود و ملت می نامید با خشونت از حلقه ی اطرافیان نظام رانده شدند و آن گاه ماه عسل حزب توده که ابتدا در رده ی حامیان نظام در دوران پر تلاطم استقرار بود نیز به پایان آمد و این حزب نیز به تیغ قهر و غضب ماشین حذف گرفتار آمد. عجیب آن که اولین نخست وزیر ایران انقلابی و اولین رییس جمهور قانونی ایران یعنی زنده یاد بازرگان و بنی صدر به دلیل گرفتار آمدن در تنگنای دست های پنهان قدرت از ادامه ی راه بازماندند و بازرگان انزوا در پیش گرفت و بنی صدر حفظ جان را به جای مقام برگزید و فرار را بر قرار ترجیح داد. سپس نوبت به قطب زاده رسید که یکی از سه یار دبستانی همراه رهبر انقلاب در پاریس بود و به بهانه ای به دام ماشین حذف گرفتار شد که هنوز در باور نمی گنجد. به این فهرست بیفزایید مراجع بزرگی چون آیت الله شریعتمداری و شیرازی و قمی و منتظری و آذری قمی که برخی در رده ی مراجع بزرگ اما دور از حکومت بودند و به حبس و حصر گرفتار شدند و خفت دیدند و خواری کشیدند تا نظام برقرار بماند و گردی بر خاطر اصحاب قدرت ننشیند.

اما قربانیان نظام فراتر از این هاست که در این مختصر بگنجد. به جز اعدام های روزهای اول انقلاب و اعدام های سیاه سال 67 به قتل های زنجیره ای نیز باید نظری انداخت که هر گاه از قربانیان نظام یادی می شود چهره ی مردانه ی داریوش فروهر و نگاه مظلوم و بی گناه پروانه اسکندری و محمدجعفر پوینده و محمد مختاری آتش به جان هر آزاده ای می زند. آنان گناهشان این بود که احتمال می رفت خطری برای نظام باشند نه این که در واقع خطری متوجه نظام کرده باشند.

همه ی این ماجراها که گذشت مربوط به تبدیل انقلاب به نظام است. اما مهم تر این که از دل آن انقلاب تاریخی که به مردمی بودنش می بالیدند نظامی برآمده که "مصالح مردم" در آن واژه ای غریب است و آن چه بیش از هر چیز و پیش از همه اهمیت دارد "مصالح نظام" است. چنان که رهبر اول و بنیان گذار نظام "حفظ نظام را اوجب واجبات می داند" و چنین است که ما درباره ی "تشخیص مصلحت نظام" زیاد می شنویم اما سخن گفتن از "مصلحت میهن و مردم" چندان باب طبع اصحاب قدرت نیست.

در شرایطی که جامعه ی امروز ایران بحران های اقتصادی و اجتماعی فزاینده ای را تجربه می کند قدرت مداران نظام سیاسی دغدغه ای دیگر در سر می پرورانند و رویای دست یافتن به انرژی هسته ای که در واقع پوششی برای مقاصد نظامی و برآوردن عطش سیری ناپذیر قدرت طلبی است چنان هوش از سر آنان ربوده که آینده ی خود و نظام و مردم را چنان به هم بسته اند که گره ها هر دم کورتر و حلقه ی محاصره هر دم تنگ تر و برون رفت از بحران دشوار تر می شود.

و این می تواند آخرین فاجعه ی عصر انقلابی باشد که با شعار گل به جای گلوله آغاز شد و اینک برای پایداری و بقای خود به سلاح هسته ای احساس نیاز می کند.

آن گاه که نور خرد بر جان انسان نتابد و تدبیر و خرد بر جان انسان فرمان نراند آن چه از آدمی برمی آید جز نادانی نمی تواند بود و آن چه از چنین انسانی بر جای می ماند جز ویرانی نمی تواند باشد. و این حکایت مردمی است که غفلت و نادانی هم زاد دیرینه ی آنان است. آری این سرگذشت ماست که همواره از سر غفلت به دام حاکمان نادان تر از خود گرفتاریم و امروز نیز چون همیشه حاکمانی داریم که بیگانه از خردمندی و سیاست مداری بر طبل جنگ و جنون می کوبند و سرزمینی را با مردمانش به مدد خودخواهی ها و جاه طلبی های خود به خاک و خون می کشانند.

در این روزهای پرحادثه ندایی که بیش از همه به گوش می رسد سخن از "حق مسلم ماست". از هر کرانه بانگ برداشته اند و به دروغ فریاد از "حق مسلم" مردمان می زنند اما حقوق مسلم انسانهای بی شماری را زیر پا می گذارند. به مدد آن چه دکتر سروش "بنیاد آب و رنگ " می نامدش چنان به نیرنگ در اذهان مردم فریب خورده جای کرده اند که گویی تمام امید و آرزوهای ملت ایران در همین "حق مسلم" خلاصه شده است و تو گویی که مردم جز همین خواسته در تمام تاریخ پردردشان چیز دیگری نمی خواسته اند. دریغ که در این میانه آن چه نادیده گرفته می شود "حق مسلم" هر یک از ماست که اگر چه اندیشه های دگرگونه ای در سر داریم اما به سرنوشت مشترکی دچاریم چرا که همگی مسافران یک قطاریم که ترمزش را بریده اند و به سوی سرنوشت محتوم می برندش نه این که خود برود.

من به سهم خود با نگاهی بر "اعلامیه ی جهانی حقوق بشر" فهرستی از آن چه حقوق مسلم یک انسان شناخته می شود برشمرده ام به این امید که به خود و دیگران یاد آوری کنم که "حق مسلم" ما نه آن چیزی است که در این روزها می گویند که ما اساسی تر از این نیز خواست ها داریم و حقوقی که دیری است از آن بازمانده ایم بلکه باز داشته شده ایم. و ما چه غافلیم و از این غفلت ما چه بهره ها که می برند و ما را به هیچ می انگارند و شعور ما را لگدکوب نیرنگ های پلید خود می گیرند و حقوق اساسی ما را نیز به فراموش خانه ی تاریخ می سپارند.

بند هایی از اعلامیه ی جهانی حقوق بشر:

ماده ی 1- تمام افراد بشر آزاد به دنیا می آیند و از لحاظ حیثیت و حقوق با هم برابرند.

ماده ی 2- هر کس حق دارد بدون هیچ گونه تمایز به خصوص از حیث نژاد،رنگ،جنس،زبان،مذهب،عقیده ی سیاسی یا هر عقیده ی دیگر و هم چنین ملیت،وضع اجتماعی،ثروت،ولادت یا هر موقعیت دیگر از تمام حقوق و کلیه ی آزادی هایی که در اعلامیه ی حاضر ذکر شده بهره مند گردد.

ماده ی3- هر کس حق زندگی،آزادی و امنیت شخصی دارد.

ماده ی4- هیچ کس را نباید تحت شکنجه یا رفتار ظالمانه،غیر انسانی یا تحقیرآمیز قرار داد.

ماده ی7- همه در برابر قانون مساوی هستند و حق دارند بدون هیچ تبعیضی از حمایت یکسان قانون برخوردار شوند.

ماده ی9- هیچ کس را نباید خودسرانه توقیف،حبس یا تبعید کرد.

ماده ی12- هیچ کس نباید در معرض مداخله ی خودسرانه در زندگی خصوصی،خانواده یا مکاتبات خود،یا در معرض تعرض به حیثیت و آبروی خود قرار بگیرد.

ماده ی18- هر کس حق آزادی فکر،وجدان و دین را دارد. این حق شامل آزادی تغییر دین یا اعتقاد و هم چنین شامل آزادی اظهار دین یا اعتقاد در تعالیم،اعمال،عبادات و شعائر چه به تنهایی و چه به اتفاق دیگران در جمع یا خلوت است.

ماده ی19- هر کس حق آزادی عقیده و بیان دارد.

ماده ی20- هر کس حق آزادی تجمع و تشکل مسالمت آمیز را دارد.

ماده ی 25- هر کس حق برخورداری از استاندارد زندگی کافی برای تندرستی و رفاه خود و خانواده اش از جمله خوراک،پوشاک،مسکن و مراقبت های پزشکی و خدمات اجتماعی لازم را دارد.

این بخشی از اعلامیه ی 30 ماده ای حقوق بشر است. یعنی حقوق اولیه ای که برای یک انسان تعریف شده است.

حال در این گوشه ی جهان که ما ایستاده ایم سخن گفتن از آزادی و حقوق بیش تر به شوخی شبیه است چرا که هر یک از ما از ابتدا در مجموعه ای از بندها چنان گرفتار آمده ایم که حتی اگر خود بخواهیم فرارفتن از مرزها و خطوط قرمز را نمی توانیم. ما با چیزی به دنیا می آییم که دین نامیده می شود و آن هم دینی که مجموعه ای است از تکالیف سنگین و رنگین که جسم و جان انسان را به بند می کشد. در حضور دین اصلا سخن از حقوق بی معناست چرا که دین از اساس تکلیف مدار است و آن جا که تکلیف در میان آمد چه جای سخن گفتن از حقوق انسانی است. البته گفتنی است این که همه از لحاظ حقوق با هم برابرند در این جا به این معنی که هیچ کس هیچ حقی ندارد برقرار است. در این جا تکلیف همه چیز با اوامر و نواهی بی شمار دین مبین معلوم است و هر جا شبهه ای رخ نماید خیل بی شمار مفسران رسمی دین بر سرخلق بخت برگشته نازل می شوند و راه هر نوع گریزی از دام اختاپوس دین را مسدود می گردانند.

در این جا چیزی به نام آزادی عقیده و مذهب بدتر ار کفر ابلیس است و اگر کسی بخواهد حتی به کنایه در باب دین و آیین سخنی بگوید باید جان بی بها بر کف دست بگیرد و گام در کام شیر اجل بگذارد تا چه رسد به آزادی تغییر دین و یا حتی اظهار عقیده ای خلاف قول رایج و رسمی که هر کس چنین جسارتی داشته باشد بر سرش آن می آید که: مسلمان نشنود کافر نبیند. دکتر سروش و هاشم آغاجری و محسن کدیور و یوسفی اشکوری که فرزندان همین نظام سیاسی و پیروان همین ایدئولوژی بودند را به خاطر بیارید که با کوچک ترین انحرافی از راه دین رسمی حاکمان چه بر سرشان آمد.

در این جا توقیف و حبس و تبعید و محرومیت از حقوق اولیه ی انسانی و حتی شکنجه و ظلم و رفتارهای غیر انسانی برای آنان که دگراندیش فرض می شوند از نان شب واجب تر و از شیر مادر حلال تر است و می توان به آسانی تمام اصول اولیه ی انسانی را درباره ی آنان زیر پا گذاشت چنان که در این سال ها چنین بوده است. ماحرای قتل عام زندانیان سیاسی در سال 67 و کشتار دگراندیشان در ماجرای قتل های زنجیره ای و رفتارهای غیرانسانی با خیل عظیم زندانیان سیاسی بخش هایی از رسوایی های نظام درباره ی این بندهای حقوق بشر است.

در این جا آزادی تجمع و تشکل سالی یک بار و فقط در 22 بهمن وجود دارد آن هم برای تأیید حاکمیت وگرنه هر نوع اجتماعی مخل مبانی نظام است و اخلال در نظم عمومی محسوب می شود و تکلیف کسانی که بخواهند امنیت نظام را به خطر بیندازند و نظم مستقر را به چالش بکشند خود معلوم است. ماجرای حمله به تجمع زنان به مناسبت روز زن و حمله ی شبانه به کارگران معترض شرکت واحد آخرین شاهکارهای حکومت در این باب است.

در این جا حریم خصوصی برای هیچ کس چنان به رسمیت شناخته نمی شود که برای دولت و حکومت وجود دارد. حریم حکومت چنان گسترده و بی در و پیکر است که جایی برای حریم خصوصی افراد باقی نمانده است و هر نوع انتقاد و یا مخالفت با برنامه های حکومت می تواند اتهام تضعیف نظام و تشویش اذهان عمومی را به همراه داشته باشد ولی دولت و یا جیره خواران حکومت می توانند تمام مرزهای حریم خصوصی و زندگی شخصی افراد را زیر پا بگذارند و حتی نوع پوشش و ظاهر افراد را نیز زیر نظر بگیرند و برای آن حکم و فرمان صادر کنند.

در این جا زندگی در زیر خط فقر و پایین تر از استاندارد های اولیه ی بشری سهم بسیاری از مردم است که در تمام عمر خود بهره ای از آسایش و رفاه نمی برند و همواره دغدغه ی نیازهای اولیه را دارند و هیچ گاه همان نیازهای اولیه را نیز برآورده نمی توانند کرد. همین روزها شنیده ایم که ایران بالاترین نرخ تورم را در خاورمیانه دارد و در شهرهای بزرگ ایران آنان که درآمد ماهیانه ای کم تر از 270 هزار تومان دارند زیر خط فقر زندگی می کنند و 25 در صد جوانان ایران بی کارند.

و همه ی این ها یعنی این که ما پیش از دست یابی به انرژی هسته ای و بیش از آن به چیزهای دیگری نیاز داریم که از انرژی هسته ای که حاکمان ما با شور و حرارت از آن سخن می گویند مهم تر است.

ما پیش از آن که به انرژی هسته ای دست یابیم باید حقوق اولیه ی خود را به عنوان یک انسان آزاد بجوییم.

ما پیش از آن که به باشگاه کشورهای هسته ای بپیوندیم و آن را راست یا دروغ در بوق کنیم و به مدد آن خود را بزرگ بنمایانیم باید فریاد برآوریم که ما نیز انسانیم و همانند انسان های آزاده ی دیگر به بدیهی ترین حقوق انسانی نیازمندیم.

آری ما انسانیم و به همین دلیل پیش از آن که ما را به انرژی هسته ای مجهز کنند ما به امید به زندگی محتاجیم.

ما انسانیم و به همین دلیل به جای آن که دیگران ما را به هر بیراهه ای بکشانند به حق انتخاب و آزادی بیان نیازمندیم تا خود آن چه را می خواهیم برگزینیم و آزادانه آن را به زبان آوریم.

ما انسانیم و زندگی انسان وار حق مسلم ماست.

آری ما نیز انسانیم و حق داریم که فریاد بزنیم چه چیز هایی را حق مسلم خود می دانیم.

اما آیا حاکمان ما حاضرند این بدیهی ترین حق یک انسان را برای ما به رسمیت بشناسند؟

بخش قبلی این نوشته را آدینه ی گذشته در این جا به ثبت رساندم و اکنون پایان داستان: 

اکنون به آغاز سخن برمی گردم که هدف اصلی این نوشتار بوده است. اینک می خواهم یکی از عجیب ترین جلوه های این ویژگی های برشمرده را در سخنان نوروزی "آقای احمدی نژاد" بجویم. او به واقع نمونه ای بارز و شاهدی بی مثال برای آن موجود غریب است که "سیاست مدار ایرانی" نامیده شده است.

او در سخنان خویش بر 60 میلیون رای مردم در دو انتخابات 27 خرداد و 3 تیر 84 انگشت گذاشته و آن را نشانه ی تکیه گاه مردمی خود دانست و پشتیبانی مردم از نظام و انتخاب راه جدید به وسیله ی مردم را به رخ دیگران کشید. غافل از این که نیمی از این آراء به مخالفان او تعلق داشت و بگذریم ازآن نیم دیگر که حتی ارکان نظان را نیز به صدا در آورد. حال آن بخش خاموش بیش از 40 درصدی که اصلا در انتخابات شرکت نکردند بماند. اصلا من نمی دانم انتخاباتی که در آن حتی کروبی و هاشمی که در رده ی رهبران نسل اول انقلاب هستند بدان اعتراض دارند و صحت و سلامت آن را به تردید می نگرند چه جای فخر فروشی دارد.

گیریم انتخابات در نهایت سلامت برگزار شده باشد و آقای احمدی نژاد نیز منتخب مردم باشد حال پرسش این جاست که آیا اصلا انتخابات معیاری برای مشروعیت و حقانیت حاکم هست یا نه؟ همه به خاطر داریم که چندی پیش آیت الله مصباح یزدی که پدرخوانده ی این جریان فکری یعنی اصول گرایان رادیکال محسوب می شود با شدت و حدت به بحث مشروعیت الهی حکومت پرداخته و به کل اثر رأی مردم را در آن هیچ دانسته و با شور و حرارت سخن از "حکومت اسلامی" به جای "جمهوری اسلامی" می گفت و حتی پا را فراتر گذاشته و تأکید رهبر اول انقلاب - آیت الله خمینی - بر جمهوری را از باب اجبار شرایط سیاسی روزگار اولیه انقلاب دانسته و به واکاوی ضمیر آن مرحوم پرداخته و عقیده ی باطل خود را از زبان او به خورد مردم می داد. حتی خود رییس جمهور نیز به صراحت واژه ی حکومت اسلامی را بر جمهوری ترجیح می دهد و به قولی از بکار بردن واژه ی جمهوری اکراه دارد.

واقعیت این است که در این جریان فکری حرف مصباح متن اصلی است و بقیه حاشیه هایی براین متن هستند که چندان با متن نمی خوانند. حرف اصلی این است که مردم هیچ اند و حداکثر نقش آنان می تواند تأیید فرمان ها و اوامر حاکمان باشد همان گونه که در راه پیمایی های 22 بهمن اتفاق می افتد. البته احمدی نژاد این موضوع را فراموش نکرد و تأکید کرد که مانند همیشه حماسه ی راهپیمایی 22 بهمن نماد حضور مردم در صحنه و حمایت آنان از نظام است. غافل از این که این فقط بخشی از حقیقت است نه همه ی آن.

در بخش دیگری از سخنان نوروزی آقای احمدی نژاد به مسئولیت دولت پرداخت.

او بر وظایف دولت در تلاش برای برداشتن موانع پیش رفت کشور و مبارزه با بی عدالتی و ریخت و پاش و تلاش سازنده و توزیع عادلانه امکانات تأکید کرد ولی همه ی این تأکیدها این گونه است که گویی فرد یا افراد دیگری از سیاره ی دیگری باید این کارها را انجام دهند. در ضمن او نگفت که اگر دولت خود مانعی برای پیش رفت و خود عامل ریخت و پاش و سبب اصلی فساد و بی عدالتی باشد چه باید کرد؟

در این بخش سخنان او همان شعارهای انتخاباتی است و نشانی از عمل و اجرا با خود ندارد. به عنوان مثال معلوم نیست بعد از این همه سر و صدا درباره ی مبارزه با رانت خواری و بی عدالتی چند مدیر و مسئول به دلیل فساد و رانت خواری برکنار یا محاکمه شده اند؟ کدام گام مثبت برای شایسته سالاری و حذف روابط باندی و قومی و قبیله ای برداشته شده است؟ برای سامان دهی مدیریت علمی در کشور چه راهی در پیش گرفته شده است؟

همه ی این شعارهای زیبا را در کنار اقدامات انجام شده قرار دهید تا آن چه در مقدمه آمد را دریابید: تضاد و تظاهر و فرصت طلبی

مانند همه ی دوره های دیگر با آمدن دولت جدید بسیاری از مدیران سابق پاک سازی شدند نه به دلیل فساد و رانت خواری و ناکارآمدی که اگر چنین بود باید همه به بازخواست کشیده می شدند و تاوان پس می دادند در حالی که اکثر آنان کسانی هستند که به دلیل وابستگی به طیف فکری یا جناح سیاسی دیگر از کار برکنار می شوند. البته تردیدی نیست که هر دولتی مدیران مورد اعتماد خود را به کار بگمارد و نامحرمان را از حریم امن خود براند اما تعویض یک باره ی مدیران تمامی بانک ها و حتی ادارات جزء فراتر از این موضوع به نظر می رسد و بیش تر شبیه نوعی عقده گشایی و انتقام گیری است. اگر منسوبان و تازه واردان از قبلی ها سالم تر یا توانا تر یا لایق تر بودن حرفی نبود اما در این باره نیز تریدهای جدی وجود دارد.

ماجرای وزیر نفت معرفی شده به مجلس را به خاطر بیاورید که حتی مجلس هم فکر با دولت زیر بار پذیرفتنش نرفت.

ماجرای رییس دانشگاه تهران را در نظر بگیرید که در یک اقدام کودتا گونه و در شرایطی که حتی نماینده ی ولی فقیه در دانشگاه با این انتصاب مخالف بوده "فرجی دانا" برکنار شد و صندلی بزرگ ترین و تاریخی ترین دانشگاه کشور را به "حجه الاسلام عمید زنجانی" سپردند تا حالا که ارشاد علما و فضلا در دانشجویان اثری نداشته وبه یمن فعالیت های شبانه روزی برادران دین مدار دانشجویان دین گریزی که هیچ بلکه دین ستیزی پیشه کرده اند و حالا که کنترل از راه دور جواب نداده شاید با انتقال بخشی از حوزه به دانشگاه بتوان دانشگاه را به شعبه ای از حوزه تبدیل کرد.

در باب روابط قومی و قبیله ای نیز ماجرای انتصاب باجناق ها که مدت ها طنز روز بود را هنوز در خاطر داریم.

و همه ی این ها یعنی این که دولت در ایفای نقشی که خودش تعریف کرده درمانده است تا چه رسد به برآوردن نیازهای مردم. حال انتظارات نخبگان و فرهیختگان بماند.

اما نغزترین بخش سخنان او در باب مسئولیت ملت بود. این که نظارت مردمی باید وجود داشته باشد و مردم باید تذکر بدهند و اصلاح کنند و از رییس جمهورتا همه ی ارکان را زیر نظر بگیرند و .....

اما او نگفت که اگر کسی چنین جرأتی به خود بدهد که درباره ی ارکان نظام به طرح پرسش بپردازد یا نقدی بنویسد و یا در کارآمدی آنان شک و شبهه ای به دل راه دهد چه سرنوشتی خواهد یافت. مانند مرحوم سعیدی سیرجانی در زندان به سکته قلبی فرمایشی دچار خواهد شد یا مانند اکبر گنجی سال ها از عمر خود را در کنج زندان ها با مرگ بازی خواهد کرد؟ او نگفت که اگر کسی به فرض نقدی و نظری داشت کدام رسانه یا روزنامه ای می تواند بدون هراس از سانسوربه وسیله ی انواع و اقسام نهادهای متولی امنیت و مدعی حفاظت از خطوط قرمز بی حد و مرز نظام خودکامه به انتشار آن ها بپردازد.

تا آن جا که می دانیم درهمه جای جهان نظارت مردمی از سه راه ممکن است: مجلس نمایندگان - رسانه های مستقل - احزاب و سازمان های غیر دولتی. حال معلوم نیست در این جای جهان که هر یک از این سه رکن اساسی و ابزارهای اصلی نظارت مردم سرنوشت غم انگیز و ناباور مشابهی دارند این نظارت چگونه باید صورت گیرد.

مجلس که با آن انتخابات رسوا تکلیفش معلوم است. می ماند احزاب که آن هم از ابتدا وجود نداشته و همین گروه های خلق الساعه ی نیم بند هم با یارانه ی احزاب و کمک های دولتی روزگار می گذراندند که آن هم به لطف دولت جدید قطع شده است. نهادهای مدنی هم که از اساس غیرضروری تشخیص داده شد و قرار است که وظایف این نهادها را برادران بسیجی در مساجد انجام دهند. روزنامه ها و رسانه ها هم که از ابتدا پایگاه دشمن بودند و در این جا که با خانه ی دوست چنان می کنند که با خانه ی "آیت الله آذری قمی" و "آیت الله منتظری" کردند تکلیف پایگاه دشمن خود پیداست چه خواهد شد.

اگر مجموعه ی این عبارات را کنار هم بگذاریم به همان نتیجه ای می رسیم که در مقدمه اشاره شد یعنی مجموعه ای از ادعاهای نقیض و متضاد و در ضمن آمیخته با چاشنی تظاهر و البته برخواسته از سر فرصت طلبی. و این همان مجموعه ی تشکیل دهنده ی انسان ایرانی است. انسانی سراپا تضاد و سرشار از تظاهر و اسیر عقده های فروخفته ای که هرگاه فرصتی می یابد و سر بر می آورد جهانی را از بوی گند خود می آزارد. کسی که مدعای راهبری دارد اما با خیال کج خویش خلقی را به بیراهه های سرگردانی می برد و بدا به حال ما که سرنوشت امروزمان در دستان چنین موجوداتی است.

این راهی است که خود ما خواسته یا ناخواسته اما قطعا نادانسته در آن گام گذاشته ایم و اکنون هیچ یک از ما حاضر نیستیم بپذیریم که در ایجاد این موقعیت دشوار ما نیز سهمی داشته ایم و این نیز به همان ویژگی های اساسی ما بر می گردد که با فرصت طلبی همواره از بار مسئو لیت می گریزیم.

اینک ماییم و دولت مردانی که نه مرد دولتند و نه شایسته ی حکومت. نه مردم داری میدانند و نه سیاست مداری. از حکومت کردن یاوه درایی و تند خویی و پرخاش گری را برگرفته اند و از سیاست فقط دروغ و نیرنگ بازی را یاد دارند. با چنین سیاست مدارانی دیر نیست که طشت رسوایی نظام از بام بلند فلک برافتد و مردم بیچاره تا چشم باز کنند خود را در چاهی ببینند که بیرون شدن از آن به این آسانی نتوانند.